دیون و مطالبات متوفّی فوت بدهکار ج۳، مسئله ۹۴۳ . اگر بدهکار بمیرد، واجب است بدهیهای او از اصل مالش پرداخت شود[۱] و...
دَین و طلب ۲
مستثنیات دین و مسائل مربوط به آن ج۳، مسئله ۹۰۰ . طلبکار نمیتواند «مستثنیات دین» را به جهت بدهی بدهکار توقیف کند و از...
دَین و طلب ۱
اهمیّت پرداخت بدهی و دین «از ابی ثمامه نقل شده که میگوید: به امام جواد(علیه السلام) عرض کردم که من تصمیم گرفتهام در...
صلح (مصالحه)
تعریف و ارکان صلح ج۳، مسئله ۸۴۸ . «صلح» (مصالحه)، قرارداد مستقلّی است که پایه و اساس آن بر نوعی سازش میباشد و بر دو...
مساقات و مغارسه
تعریف و اقسام مساقات ج۳، مسئله ۸۲۱ . «مساقات»، قراردادی است که طیّ آن فردی که صاحب درختان میوه[۱] و مانند آن است، آنها...
مزارعه
تعریف و اقسام مزارعه ج۳، مسئله ۷۹۲ . «مزارعه» قراردادی است بین مالک زمین[۱] و زارع که بر اساس آن مالک، زمین را برای...
احکام قسمت
قسمت معنای قسمت ج۳، مسئله ۷۶۴ . گاه دو یا چند نفر که در مالی بهطور مشاع شریکند، قصد دارند سهم خود را در بخش معیّنی از...
سایر احکام شرکت
حکم شرکتی که بعداً معلوم شود باطل بوده ج۳، مسئله ۷۴۸ . اگر پس از انجام معامله توسط یکی از شرکا، در بین مدّت قرارداد یا...
شرایط انواع شرکت
شرکت تعریف و اقسام شرکت ج۳، مسئله ۷۱۵ . اصطلاح «شرکت»، به دو معنا به کار میرود که هر یک، دارای احکام و مسائل ویژهای...
سایر احکام مضاربه
خسارت یا تلف مال مضاربه ج۳، مسئله ۶۸۱ . مال مضاربه در مدّت مضاربه، نوعی «امانت» در دست عامل به شمار میرود. بنابراین،...
شرایط مضاربه
مضاربه تعریف و اقسام مضاربه ج۳، مسئله ۶۵۱ . «مضاربه» قراردادی است بین دو طرف؛ به این صورت که یکی از آنها سرمایهای را...
جعاله
تعریف و اقسام جعاله ج۳، مسئله ۶۱۹ . «جُعاله» آن است که انسان متعهّد و ملتزم شود در مقابل کاری که دیگری انجام میدهد،...
سرقفلی
یکى از معاملات رایج در عرف «سرقفلی» است؛ «سرقفلی» اقسام مختلفی دارد که احکام برخی از آنها در این بخش بیان میشود. ج۳،...
سایر احکام اجاره اشخاص
انجام نشدن کار مورد اجاره مواردی که در آن اجاره محقّق شده، ولی کار مورد اجاره انجام نمیشود، دارای اقسام گوناگونی است...
شرایط اجاره اشخاص
نوع دوّم اجاره: اجیر شدن اشخاص تعریف و اقسام اجارۀ نوع دوّم ج۳، مسئله ۵۳۳ . در این نوع اجاره، انسان عمل یا منفعت خود...
رهن و اجاره و فسخ اجاره
رهن و اجاره آنچه در میان مردم به نام رهن منزل[۱] یا رهن و اجاره[۲] و امثال آن رواج دارد، به چند صورت ممکن است انجام...
اجاره بها در اجاره اعیان
اجاره بها انواع اجاره بها ج۳، مسئله ۴۸۳ . هر یک از موارد زیر را میتوان به عنوان «اجارهبها» قرارداد: الف. عین شخصی؛...
شرایط اجاره اعیان
اجاره انواع اجاره ج۳، مسئله ۴۳۲ . «اجاره» دو نوع است: ۱. اجارهای که نسبت به «اشیاء» یا «حیوانات» انجام میشود (اجارۀ...
شفعه
تعریف و شرایط اصل اخذ به شفعه ج۳، مسئله ۳۹۸ . اگر یکی از دو شریک، سهم خودش را به شخص سوّمی بفروشد - مثل اینکه «علی» در...
حکم معامله با قیمت قبل، بیعانه و اقاله
معامله با ملاحظۀ قیمت خرید قبلی ج۳، مسئله ۳۸۰ . معامله بین فروشنده و خریدار، گاه بر اساس ملاحظۀ قیمت خرید و رأسالمال...
سایر احکام خیارات
ارث بردن خیار ج۳، مسئله ۳۶۵ . خیار در معاملات، نوعی حقّ شرعی محسوب شده و به ارث میرسد. بنابراین، اگر فردی که داراى...
خیار غبن، عیب، تبعض، رؤیت، تدلیس، حیوان و تعذر تسلیم
۵. خیار غبن ج۳، مسئله ۳۲۱ . اگر خریدار کالایی را گرانتر از قیمت معمول آن بخرد یا فروشنده کالا را ارزانتر از قیمت...
خیار مجلس، شرط، تخلف شرط و تأخیر
مواردی که انسان میتواند معامله را به هم بزند (خیارات) ج۳، مسئله ۲۷۶ . فسخ معامله را «خیار» میگویند که انواع آن...
معامله طلا و نقره و ارز
معاملۀ صَرْف یا فروش طلا و نقره به طلا و نقره ج۳، مسئله ۲۶۰ . معاملهای که در آن طلا در مقابل طلا یا نقره و یا نقره در...
معامله سلف و شرایط آن
ج۳، مسئله ۲۳۲ . معاملۀ سلف - همان طور که در مسألۀ «۱۹۷» ذکر شد - معاملهای است که در آن، قیمت (ثمن) نقد بوده و شیئی که...
نقد و نسیه و بیع عینه
نقد و نسیه ج۳، مسئله ۲۱۵ . در معاملۀ نقد (بدون مدّت)، خریدار و فروشنده بعد از معامله میتوانند جنس و پول (مبیع و ثمن)...
احکام تحویل کالا و پول
تحویل کالا و بهای آن (مبیع و ثمن) زمان تحویل اگر خریدار یا فروشنده یا هر دو بخواهند کالای مورد معامله (مبیع) یا بهای...
بیع میوه، زراعت، سبزی و حیوان
احکام ویژۀ خرید و فروش میوه بر روی درخت ج۳، مسئله ۱۷۴ . میوهای که گُل آن ریخته و دانه بسته، چنانچه معلوم باشد که دچار...
حکم معامله فاقد شرایط و معامله مشکوک
حکم معاملهای که به جهت رعایت نشدن شرایط آن باطل باشد ج۳، مسئله ۱۷۱ . اگر معامله به جهت رعایت نشدن شرایط آن باطل باشد،...
شرایط مبیع و ثمن
شرایط کالا و قیمت آن (مبیع و ثمن) ج۳، مسئله ۱۴۰ . کالایی که فروخته میشود (مَبیع) و عوضی که دریافت میگردد (ثمن)، باید...
